یک مثقال زعفران حدود ۴.۶ گرم و وزن واقعی ۲ مثقال زعفران نیز حدود ۹.۲۱ گرم خواهد بود. این تبدیل ساده اما مهم، پایه تمام محاسبات در خرید و فروش زعفران است. در ادامه این مقاله به شما توضیح میدهیم مثقال دقیقاً چه واحدی است، چرا هنوز برای زعفران استفاده میشود و چطور میتوانید با جدول تبدیل وزن زعفران در واحدهای مختلف، مقدار زعفران را دقیقتر اندازه بگیرید.
مثقال چیست و چه تفاوتی با گرم دارد؟
گرم واحد رسمی جهانی در سیستم متریک که برای مقادیر دقیق مناسبتر است در حالی که واحد مثقال یک واحد اندازه گیری سنتی وزن است که ریشه در سیستمهای قدیمی ایران و کشورهای اسلامی دارد و برای کالاهای گرانبها از جمله طلا، نقره، زعفران و ادویه استفاده میشود. در کشور ایران، هر مثقال برابر با ۴.۶۰۸ گرم در نظر گرفته میشود؛ البته در بعضی از کشورها یا بازارهای سنتی تفاوتهای جزئی وجود دارد، اما در استاندارد ایران، این مقدار ثابت است. اگر چه در حال حاضر بیشتر از گرم برای اندازهگیری وزن استفاده میشود، اما در بازار زعفران همچنان مثقال رایجترین واحد است.
انواع مثقال
مثقال به دو نوع اصلی تقسیم بندی میشود که عبارتاند از:
مثقال شرعی: این نوع مثقال در فقه اسلامی کاربرد دارد و یک مثقال حدوداً برابر با ۳٫۴۵۶ گرم است.
مثقال معمولی یا تجاری: این همان مثقالی است که در بازار برای سنجش زعفران، طلا و نقره استفاده میشود و وزن آن معادل ۴٫۶۰۸ گرم یا به طور متداول ۴٫۶ گرم است.
وقتی کسی در بازار میپرسد یک مثقال زعفران چند گرم است؟ معمولاً منظور او مثقال معمولی است نه مثقال شرعی؛ مثقال شرعی به طور معمول در مواردی از قبیل پرداخت فطریه، زکات و… کاربرد دارد.
تبدیل مثقال به گرم
برای تبدیل مثقال به گرم میتوانید از فرمول ساده زیر استفاده کنید:
وزن به گرم = تعداد مثقال × 4.608
مثلاً اگر شما 4 مثقال زعفران خریداری کردهاید:
4 × ۴٫۶۰۸ = 18٫432 گرم
در نتیجه 4 مثقال زعفران معادل 18.432 گرم زعفران خواهد بود. جالب است بدانید در زمان خشک کردن زعفران نیز آگاهی از این تبدیل اهمیت زیادی دارد؛ چرا که با استفاده از دستگاه خشک کن زعفران میتوان وزن نهایی محصول را با دقت بیشتری اندازهگیری کرد و از بروز خطا در وزن کشی جلوگیری نمود.
جدول تبدیل وزن زعفران در واحدهای مختلف
در جدول زیر، مقدار تقریبی تبدیل بین مثقال، گرم و قاشق چای خوری زعفران آورده شده است. این جدول به شما کمک میکند تا در زمان خرید، بسته بندی یا استفاده در آشپزی، به راحتی مقدار مورد نظر را محاسبه کنید:
معادل در مثقال
معادل در گرم
معادل در قاشق چای خوری
0.5 مثقال
2.304 گرم
حدود 1 قاشق چای خوری
1 مثقال
4.608 گرم
حدود 2 قاشق چای خوری
2 مثقال
9.216 گرم
حدود 4 قاشق چای خوری
حدود 1.085 مثقال
5 گرم
حدود 2.2 قاشق چای خوری
حدود 2.17 مثقال
10 گرم
حدود 4.5 قاشق چای خوری
حدود 108.50 مثقال
500 گرم
—
حدود 217 مثقال
1000 گرم (1 کیلوگرم)
—
البته بهتر است به این نکته نیز توجه داشته باشید که مقدار قاشقها تقریبی است، چون حجم زعفران بسته به درشتی رشتهها، میزان فشردگی و خشک بودن آن تغییر میکند.
چرا هنوز از واحد مثقال برای زعفران استفاده میشود؟
شاید برایتان جالب باشد که چرا با وجود واحد استاندارد گرم، همچنان اکثر فروشندگان زعفران از مثقال استفاده میکنند. از جمله مهمترین دلایل این موضوع میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سنتی بودن بازار زعفران: زعفران از دیرباز یکی از کالاهای رایج در ایران محسوب میشود و در گذشته از مثقال برای سنجش وزن استفاده میشده است و با گذر زمان این سنت هنوز هم پابرجاست.
سهولت در محاسبه قیمت: به طور معمول در بازار قیمت زعفران را بر اساس مثقال تعیین میکنند نه گرم و این موضوع باعث میشود که فروشندگان و خریداران نیز آن را بر اساس مثقال خرید و فروش کنند.
ارزش بالای زعفران: با توجه به قیمت بالای زعفران استفاده از واحدی مانند مثقال که عددی بزرگتر از گرم دارد، منجر به سهولت در تبادل و معامله میشود.
مقایسه قیمت زعفران مثقالی با گرمی
یکی از ترفندهایی که بعضی از فروشندگان سودجو به کار میبرند، سوءاستفاده از ناآگاهی مشتریان نسبت به تفاوت بین واحد مثقال و گرم است. به عنوان مثال، ممکن است فروشندهای هر مثقال زعفران را معادل ۵ گرم اعلام کند تا قیمت محصول در نگاه اول پایینتر به نظر برسد، در حالی که مقدار واقعی زعفران کمتر از تصور خریدار است.
برای اینکه فریب این ترفند را نخورید، کافی است محاسبه سادهای انجام دهید. فرض کنید قیمت هر مثقال زعفران ۴۰۰ هزار تومان باشد. از آن جایی که یک مثقال تقریباً برابر با ۴.۶ گرم است، با تقسیم قیمت مثقال بر این عدد، قیمت واقعی هر گرم مشخص میشود:
۴۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴.۶ = حدود ۸۶٬۹۵۰ تومان برای هر گرم زعفران
با این روش، میتوانید به راحتی قیمت زعفران را در فروشگاههای مختلف مقایسه کنید. این محاسبه ساده اما مهم، مانع از پرداخت مبلغ بیشتر برای مقدار کمتر زعفران میشود.
نکات مهم هنگام خرید زعفران بر اساس مثقال
در زمان خرید زعفران بر اساس مثقال بهتر است به نکات زیر توجه داشته باشید:
به وزن دقیق درج شده بر روی بسته بندی توجه داشته باشید؛ چرا که بعضی از فروشندگان وزن ظرف را نیز در نظر میگیرند.
زعفران اصل سبکتر است؛ در حالی که زعفرانهای تقلبی یا رطوبتدار به طور معمول وزن بیشتری دارند.
در خرید عمده، تبدیل مثقال به گرم را خودتان انجام دهید تا از اشتباه یا تقلب جلوگیری شود.
در فروش آنلاین و اینترنتی زعفران، بهتر است وزن را به هر دو واحد (گرم و مثقال) بنویسید تا مشتریها راحتتر تصمیم بگیرند.
سخن پایانی
هر مثقال زعفران معادل ۴.۶۰۸ گرم است و این مقدار، مبنای تمام محاسبات وزنی زعفران در ایران است. دانستن این تبدیل برای خرید، فروش، صادرات و حتی مصرف روزمره زعفران اهمیت بسیار زیادی دارد. چنانچه قصد دارید زعفران را به صورت حرفهای بسته بندی کنید یا قیمت گذاری دقیقی انجام دهید، حتماً وزن را بر اساس هر دو واحد مثقال و گرم درج کنید تا مشتریها انتخاب آسانتری داشته باشند.
به منظور خرید زعفران اصل و بسته بندی شده با وزن دقیق بر اساس گرم و مثقال، میتوانید به فروشگاههای معتبر از جمله فروشگاه امیدوار مراجعه کنید که با ارائه زعفران درجه یک و وزنکشی دقیق، خیال خریداران را راحت میکند.
دیدگاهتان را بنویسید